Home » Làng văn nghệ » HỘI NGỘ 50 NĂM ĐỘI TUYÊN TRUYỀN VĂN HÓA ĐOÀN 22 QUÂN KHU 4

HỘI NGỘ 50 NĂM ĐỘI TUYÊN TRUYỀN VĂN HÓA ĐOÀN 22 QUÂN KHU 4

NGUYỄN TRỌNG TẠO

Ngày ấy tôi đang chuẩn bị lên đường vào chiến trường (1969) thì được lệnh điều động về ban tuyên huấn Đoàn 22 tham gia tổ Sáng tác của Đội Tuyên truyền văn hóa Đoàn, được thành lập trước đó 2 năm (1967). Ở đây, tôi được gặp nhiều chiến sĩ văn công, và đặc biệt là nhạc sĩ Ngô Trí Thậm, người đã tốt nghiệp khoa Sáng tác trường Âm nhạc Việt Nam. Anh đã thụ giáo âm nhạc cho tôi dọc đường hành quân phục vụ bộ đội. Lúc đó tôi viết những bài thơ cho Bích Hồng làm tiết mục ngâm thơ, bắt đầu là “Bài thơ về tổ ba người”. Rồi viết hoạt cảnh dân ca Nghệ Tĩnh, viết kịch nói. Những lúc anh Thậm “bí lời”, tôi đặt lời cho ca khúc của anh. Lúc anh Thậm rời quân ngũ về làm việc ở tỉnh, tôi bắt đầu sáng tác ca khúc và nhạc múa cho đội. Khi đội trưởng Đào Tuấn nghỉ hưu vì sức khỏe, tôi được giao làm Đội trưởng cho đến năm 1976 thì được điều lên làm Trưởng đoàn Tuyên Văn của sư đoàn 341B (Sông Lam), rồi về Tổng cục Chính trị tham gia trại sáng tác, vào học đại học Viết văn Nguyễn Du… 

Sau 40 năm không còn Đội TTVH 22 nữa. Nhiều người tiếp tục “sự nghiệp” văn nghệ ở những đơn vị khác. Nhiều người chuyển ra dân sự. Nhiều người phục viên về quê. Nhiều người đã qua đời. Thât khó gặp lại đồng đội văn nghệ 22 ngày xưa ấy.

Bỗng đầu tháng 11 năm nay, Phúc Thiện từ Thanh Hóa đi xe máy ra Hải Dương tìm được anh Thanh Vỵ nhạc công đàn dân tộc có mặt từ những ngày đầu thành lập đội. Hai người điện cho tôi với nỗi vui mừng khôn tả. Tôi đề nghị Phúc Thiện tìm thêm anh Minh Đức (múa) ở Thái Bình. Tìm từ huyện này sang huyện khác, cuối cùng cũng gặp được nhau. Thế là Phúc Thiện đề nghị tôi hãy tổ chức một cuộc hội ngộ đồng đội nhân dịp 50 năm thành lập Đội TTVH 22, vì tôi là người đội trưởng duy nhất còn lại. Thế là Phúc Thiện và tôi thông báo cho mọi người. Người này báo người kia, và cuộc hò hẹn của những cựu chiến binh nghệ sĩ đã nóng lên qua điện thoại, qua FB. Vui hơn nữa là con trai của Phúc Thiện đang công tác ở Cục tham mưu Quân khu 4 tự nguyện nhận nhiêm vụ bố trí nơi ăn chốn ở cho “các cụ” tại T50 Nhà khách Quân khu, lại cùng tiểu đội xe biếu “các cụ” cái phong bì gọi là góp vui.

Thế là ngày 25-26 tháng 11 năm nay 2017, những nghệ sĩ – chiến sĩ của Đoàn 22 Quân khu 4 đã có cuộc hội ngộ lịch sử, cùng nhau kỷ niệm 50 năm thành lập Đội tuyên truyền văn hóa của Đoàn.

Gặp nhau tay bắt mặt mừng…

Nhớ lại những năm chiến tranh chống Mỹ, thống nhất đất nước, Đoàn 22 Quân khu 4 ra đời, với nhiệm vụ huấn luyện quân tăng cường cho chiến trường B, với 21 tiểu đoàn và trường đào tạo hạ sĩ quan. Năm 1967, Bộ tư lênh Quân khu đã chỉ thị Đoàn 22 thành lập đội Tuyên truyền văn hóa để phục vụ đời sống tinh thần cho bộ đội. Chính ủy Phạm Minh Thanh cho lựa chọn những hạt nhân văn nghệ xuất sắc nhất từ các tiểu đoàn về thành lập đội tại Như Xuân, Thanh Hóa, gồm có ca, múa, nhạc, kịch và tổ sáng tác. 22 chiến sĩ hạt nhân đầu tiên được đoàn Văn công quân khu tập huấn chuyên môn và xây dựng chương trình biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân trên địa bàn đóng quân. Chương trình nghệ thuật tổng hợp của Đội liên tục biểu diễn “cuốn chiếu” từ tiểu đoàn này sang tiểu đoàn khác, đón quân vào lại tiễn quân đi. Có những chuyển biểu diễn ở chiến trường Lào cho bộ đội tình nguyện và bộ đội Pha Thet Lào vô cùng gian khổ và lưu luyến… Trong thời gian Đoàn tuyển tân binh, Đội lại thâm nhập thực tế sáng tác tiết mục mới, đi tập huấn chuyên môn và xây dựng chương trình mới. Lực lượng của Đội ngày càng được bổ sung và phát triển. Có lúc quân số của đội lên tới gần 50 cán bộ chiến sĩ, diễn viên, như một đoàn Văn công. Nhiều nhạc sĩ từ Trung ương và Quân khu đã tụ về đây sáng tác tiết mực cho đội như nhạc sĩ Vĩnh An, nhạc sĩ Nguyên Nhung, Vương Sô. Tổ sáng tác của Đội cũng mạnh dần lên với các nhạc sĩ Ngô Trí Thậm, Mạnh Tường, Nguyễn Trọng Tạo, các tác giả viết dân ca và chèo như Nam Thu, Biển Hồ, Nhật Tăng, Viết Hoài, v.v…

Cuối năm 1971, Đoàn 22 được tách thành 22A và 22B. Đội tuyên truyền văn hóa cũng được chia đôi và tăng cường thêm lực lượng. 22A đóng quân ở Nghệ An, 22B đóng quân ở Hà Tĩnh. Cả 2 Đội đều là những đơn vị xuất sắc trong phục vụ và Hội diễn Văn nghệ Quân khu. Nhiều tên tuổi được bộ đội và nhân dân hâm mộ và ghi nhớ. Những giọng đơn ca như Minh Hiếu, Bích Hường, Bích Thiều, Thanh Long, Cảnh Mậu, Phúc Thiện, Hoài Thanh, Khánh Bảo, Bích Thủy, Thanh Quý, Quang Hợp, Thanh Huệ… Những giọng ngâm thơ, hát dân ca, đóng kịch xuất sắc như Cao Xuân, Thanh Minh, Bích Hồng, Anh Tuấn, Biên Hòa, Khắc Kính, Thúy Liễu… Những diễn viên múa như Minh Đức, Anh Tú, Hương Thơm, Ngọc Lan, Hồng Vân, Minh Hương, Bùi Huấn, Thu Thủy, Tố Hanh, Thanh Lâm, Huyền Hoa, Thanh Loan,Quang (Nghị) … Những nhạc công nổi bật như Thanh Vỵ, Mạnh Hùng, Kim Quang, Sĩ Nghị, Bùi Hải Yến, Văn Quang, Văn Mâu, Văn Hùng, Doãn Quyền, Quang Tiến, Lương Tuyển, Ngọc Ninh, Trọng Hà, v.v… Nhiều diễn viên, nhạc công đã trở thành chuyên nghiệp, được tăng cường cho Văn công Quân khu là một biểu hiện của sự trưởng thành rất lớn mạnh của Văn nghệ đoàn 22.

Lẵng hoa của đồng đội ở Hà Nội.
Phải sang: Nguyễn Trọng Tạo, Phúc Thiện. Nam Thu, Trần Đông, Hương Thơm, Hồng Ninh.

Sau khi nước nhà thống nhất, các đội Tuyên truyền văn hóa Đoàn 22 tiếp tục phục vụ bộ đội làm kinh tế, xây dựng đường sắt Thống nhất, rồi nhập vào Sư đoàn 391, binh đoàn Trường Sơn. Tuy không còn tên Tuyên truyền văn hóa 22A, 22B, nhưng tinh thần Văn nghệ của đoàn thì mãi mãi còn lưu lại.

Mới đó mà Đội tuyên truyền văn hóa Đoàn 22 đã tròn 50 năm thành lập. Những cán bộ chiến sĩ của Đội qua nhiều thế hệ đã hẹn nhau làm một cuộc hội ngộ lịch sử tại Nhà khách Quân khu 4, thành phố Vinh anh hùng. Đồng đội gặp nhau mừng mừng tủi tủi. Tất cả lặng người tưởng nhớ 3 liệt sĩ đã hy sinh anh dũng trong chiến tranh và hơn 20 nghệ sĩ – chiến sĩ đã yên nghỉ ở cõi Vĩnh Hằng. Những ký ức, những chuyện đời vui buồn được chia sẻ. Những tấm ảnh, những thước phim được ghi lại giữ làm kỷ niệm không quên. Tiếng cười và tiếng khóc chan hòa những tình cảm thiêng liêng.

50 năm, nửa thế kỷ của những người lính Văn nghệ đã cống hiến hết mình cho quân đội. Nhiều người đã trở thành những nhạc sĩ, nhà thơ, nhà viết kịch. Nhiều người đã trở thành những hạt nhân đắc lực cho các đơn vị, địa phương. Và có những người đã trở thành nghệ sĩ, nghệ nhân ưu tú của đất nước.

Gặp gỡ và chia tay. Xa nhau trong không gian và thời gian, nhưng tinh thần đồng đội, đồng nghiệp, tinh thần Văn nghệ của đội quân chiến sĩ – nghệ sĩ của đoàn 22 Quân khu 4 thì mãi mãi gần nhau.

NTT
(Nguyên Đội trưởng Đội TTVH Đoàn 22 – QK4)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*
*