Home » Báo chí » VĨNH BIỆT PGS-TS- NHÀ SƯ PHẠM VĂN NHƯ CƯƠNG, “TOÁN CŨNG NHƯ CƯƠNG”

VĨNH BIỆT PGS-TS- NHÀ SƯ PHẠM VĂN NHƯ CƯƠNG, “TOÁN CŨNG NHƯ CƯƠNG”

Thầy Văn Như Cương

NGUYỄN TRỌNG TẠO

Trưa nay 12.10.2017, Hà Nội đưa tiễn Thầy Văn Như Cương về nơi cõi Vĩnh Hằng. Tôi đăng lại 2 bài viết về Thầy, cũng là nén Tâm nhang vĩnh biệt Ông, người Thầy lớn mà tôi vô cùng kính trọng.

VĨNH BIỆT PGS-TS- NHÀ SƯ PHẠM VĂN NHƯ CƯƠNG

Lên mạng được tin Thầy Cương qua đời, tôi gọi điện cho ái nữ của Thầy là Văn Thùy Dương, được biết chính xác là Thầy đã vĩnh biệt cõi trần vào lúc 0 giờ 28 phút ngày 9/10/2017. Thầy ngừng thở trên chiếc giường thân thuộc trong căn nhà của mình, sau 10 ngày đi điều trị căn bệnh ung thư tại bệnh viện VINMEC.

CON GÁI Văn Thùy Dương trân trọng kính báo: Lễ viếng Cha tôi được cử hành từ 10h30 đến 12h30 ngày 12/10/2017 (ngày 23/8 AL) tại nhà tang lễ Bộ Quốc Phòng, Số 5 Trần Thánh Tông Hà Nội. Lễ truy điệu vào hồi 12h30 cùng ngày. An táng tại đài hoá thân hoàn vũ, nghĩa trang Văn điển.

Thầy Văn Như Cương là một nhà sư phạm lỗi lạc. Thầy luôn có những quan điểm mạnh mẽ cho sự phát triển nền giáo dục tiên tiến của nước nhà. Thầy thành lập trường THPT Lương Thế Vinh năm 1989, là trường dân lập đầu tiên tại Việt Nam sau Đổi mới. Sau 25 năm làm Hiệu trưởng, Thầy nghỉ chức Hiệu trưởng và làm Chủ tịch HĐQT. Hàng vạn học sinh của trường đã vào đại học và trưởng thành luôn biết ơn Thầy và mái trường thân yêu.

Khi Thầy bị bệnh ung thư phải đi điều trị, hơn 3.000 học sinh toàn trường hát vang ca khúc truyền thống Bài ca Lương Thế Vinh tiễn Thầy vào bệnh viện. Hơn 19.000 con hạc giấy đã được gấp và treo thành từng dây ở sảnh trường Lương Thế Vinh với niềm tin của các em là, những con hạc giấy sẽ giúp thầy vững vàng chống chọi với bệnh tật và mau khỏi bệnh. Và khi thầy ra viện, cả nghìn thầy trò đã sắp hàng dài trước cổng đón Thầy với tiếng vỗ tay và tiếng trống trường giòn giã.

Nhưng Thầy Cương đã vĩnh viễn ra đi, hưởng thọ 80 tuổi (1937-2017).

Với tôi, Thầy Cương như một người cha, người anh cả và là người bạn vong niên vô cùng quý trọng. Thầy chân thực, tình cảm, thông minh và thẳng tính, thường đưa ra những phát biểu hay bất ngờ, làm cho nhiều người ngạc nhiên và khâm phục.

Ước gì nền giáo dục Việt Nam có được nhiều thầy như Thầy Văn Như Cương. Nhưng thật khó thay. Vì thế mà Thầy ra đi để lại một khoảng trống, như một cây đại thụ nằm xuống để trống một khoảng trời khó lòng bù đắp.

Xin gửi lời chia buồn sâu sắc đên cô và con cháu cũng đại gia đình. Cầu cho linh hồn thấy siêu thoát và phù hộ cho gia đình và mái trường thân yêu.

Vĩnh biệt Thầy Văn Như Cương với lòng tiếc thương vô hạn.

NTT thăm Thầy Cương đang bên các cháu, những ngày cuối cuộc đời.

THẦY VĂN NHƯ CƯƠNG LÀM THƠ

Quê của Thầy Văn Như Cương (Cương Như Văn) cũng là quê của “bà chúa thơ Nôm” Hồ Xuân Hương nổi tiếng (Xóm Điếm, xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An).

Xóm Điếm, nơi có cái điếm canh từ thời trước, quả là một “xóm thơ”. Nói là xóm thơ, vì xóm này không chỉ có Hồ Xuân Hương làm thơ, mà có hàng chục hàng trăm người làm thơ nối tiếp nhau từ đời này sang đời khác. Chỉ tính từ cụ Hồ Phi Diễn đến nay cũng không đếm hết những tên tuổi thành danh từ cái xóm nhỏ này.

Xóm Điếm ở trong một cái làng có đến 531 sinh đồ (Tú tài), 203 hương cống (Cử nhân) với 958 lượt người đỗ 116 khoa thi hương trong đó có đến 13 giải nguyên như: Dương Cát Phủ, Hồ Sĩ Dương, Nguyễn Dương Dực, Phan Đình Phát… đỗ đại khoa thì có 4 phó bảng: Hồ Bá Ôn, Phan Duy Phổ, Hoàng Mậu, Lê Xuân Mai; có 6 tiến sĩ: Hồ Sĩ Tân, Phan Hữu Tính, Hồ Sĩ Tuần, Văn Đức Giai, Nguyễn Sĩ Phẩm, Dương Thúc Hạp; 2 hoàng giáp: Hồ Phi Tích, Hồ Sĩ Đống; một thám hoa: Dương Cát Phủ; một bảng nhãn: Hồ Sĩ Dương. Sau này có đến mấy nhà thơ, nhà văn hội viên hội Nhà Văn Việt Nam và nhiều nhà thơ khác là hội viên tỉnh này, thành phố nọ, rải rác khắp nơi. Nói thế để thấy truyền thống văn chương chữ nghĩa ở đây thật là giàu có.

Thầy Văn Như Cương cũng là một “nhà thơ” rất hóm chữ nghĩa.

Ông nổi tiếng dạy toán, từng soạn nhiều tập sách giáo khoa cho ngành giáo dục, nhưng ông cũng là người yêu văn chương, chữ nghĩa. Ông có nhiều bài thơ tự trào và câu đối được bạn bè truyền tụng. Và đôi khi cao hứng, ông cũng tếu táo cho vui đời: “Văn Như Cương, toán cũng Như Cương”. Ông làm thơ không nhiều, và cũng chỉ để đọc chơi trong các cuộc bạn bè hiếu hỷ, hoặc để tặng người thân. Khi “nạp bản” vào tập thơ này, ông cứ băn khoăn có nên in hay không, bởi ông làm thơ đâu phải để in. Nhưng đã “trót” rồi thì “thôi kệ”. Là ông do dự thế, chứ đọc thơ ông lại thấy thật nhẹ nhàng và thanh thoát:

Em cắm hoa tươi đặt cạnh bàn,
Mong rằng Toán học bớt khô khan.
– Em ơi, trong Toán nhiều công thức
Đẹp cũng như hoa lại chẳng tàn.
(Toán và hoa)

Có lần tôi nghe ông nói say sưa về con số trong thơ. Với ông, trong thơ con số cũng là con chữ, nó chứa đựng cả tâm hồn của con người. Có lẽ vì thế mà trong thơ ông hay giật mình về con số tuổi tác. Nhưng sau cái giật mình bản năng ấy, lại hiện ra một trí tuệ giàu hài hước: “Năm chục như ta cũng khối người, Hơn nhau chỉ mỗi bộ râu thôi”; “Sáu mươi chưa chịu về đâu nhé, Khối cụ tám mươi vẫn cố ngồi!”, “Em sáu mươi và anh sáu ba, Đố ai dám bảo chúng ta già?”. Đôi khi ta thấy trong thơ ông một sự sắp đặt khá tài tình: “Bà quá sáu lăm, tôi bảy mươi – Sống thêm mấy chục nữa cho đời!… Tuổi già cứ đến không sao hết, Bà vẫn như xưa trong mắt tôi”.

Ông có 2 bài thơ cấu tứ thật bất ngờ, đó là bài “Cõng mẹ đến nhà thờ họ Văn” và bài “Ông và cháu”. Con cõng mẹ bất ngờ thấy mẹ nhẹ tênh. Nhưng bất ngờ hơn là mẹ sợ chân con mỏi (vì con cũng đã già). Bài thơ này khiến tôi nhớ lại 15 năm trước bắt gặp tấm ảnh Văn Như Cương râu tóc bạc phơ cõng mẹ già mà ai đó chộp được đem đăng lên báo. Nhìn tấm ảnh, xúc động vô cùng.

CÕNG MẸ ĐẾN NHÀ THỜ HỌ VĂN

Con sáu ba cõng Mẹ chín tư
– Trời ơi, mẹ nhẹ thế này ư?
– Thôi con, đừng có lo cho mẹ
Mẹ sợ chân con lại mỏi nhừ.

Khi đọc bài thơ “Cõng mẹ…” của ông, mới thấm thía cái tình mẫu tử lúc tuổi già. Có lẽ vì thế mà ông có một tình yêu con cháu đến phát thèm:

Ông yêu cháu nhất nhà,
Yêu hơn yêu mẹ cháu,
Yêu hơn cả yêu bà.

Vì cháu chưa biết nói
Chẳng cãi ông bao giờ.

Thơ Văn Như Cương thấm đẫm chất “nói trạng” của những ông đồ xứ Nghệ xưa. Thông minh, hóm hỉnh, thân gần…

Giờ Thầy Cương đã ra đi về cõi Vình Hằng, đọc lại những câu thơ của Thầy để lại, tôi như thấy “Ông Tiên Tóc Trắng” vẫn ngồi bên mình, cũng với triết lý sống trong thơ ông. Đó là hãy sống tin yêu và sâu sắc với mọi người…

Nguyễn Trọng Tạo

Ảnh: Lời ghi sau thiệp cưới năm 1961 của Thầy Văn Như Cương gửi bạn: “Theo ý chúa, bọn mình sẽ cưới nhau vào tối ngày 30/6 tại Vinh. Cậu mừng cho bọn mình nhé”.

P/S

Văn Như Cương (1937 – 9/10/2017) là một nhà giáo Việt Nam, nhà biên soạn sách giáo khoa phổ thông và giáo trình đại học bộ môn hình học, Ủy viên Hội đồng giáo dục quốc gia Việt Nam. Ông là một Tiến sĩ toán học (bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 1971 tại Liên bang Xô Viết) được Nhà nước phong học hàm Phó giáo sư.

Ông sinh ra trong một gia đình làm nghề dạy học chữ Hán (đồ Nho) tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Năm 1954, học xong phổ thông, ông ra Hà Nội học khoa Toán, Đại học Sư phạm Hà Nội, khoa toán. Tốt nghiệp đại học, ông trở thành cán bộ giảng dạy tại trường.

Ông học chương trình nghiên cứu sinh ngành toán học tại Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô cũ và bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ vào năm 1971.

Sau khi về nước ông làm giảng viên, công tác tại bộ môn Hình học trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm Vinh.

Năm 1989, ông mở trường Lương Thế Vinh, trường phổ thông dân lập đầu tiên của Việt Nam từ khi Đổi mới.

Ông chủ biên và trực tiếp biên soạn hơn 60 đầu sách sách giáo khoa, sách tham khảo phổ thông và giáo trình đại học về chuyên ngành hình học. Ông là tác giả bộ sách giáo khoa hình học phổ thông (chương trình nâng cao) của Việt Nam.

Ông có một số nghiên cứu Toán học trong thời gian làm nghiên cứu sinh ở Liên Xô:

-Văn Như Cương. Imbedding of one continuous decomposition of Euclidean En-space into another. (Russian) Mat. Sb. (N.S.) 83 (125) 1970 547–555.
-Văn Như Cương. Pseudoisotopy of the three-dimensional sphere . Dokl. Akad. Nauk SSSR 199 1002–1003 (Russian); translated as Soviet Math. Dokl. 12 1971 1215–1217. (Reviewer: P. T. Church) 54.78
– Văn Như Cương. Some continuous decompositions of the space En. (Russian) Mat. Zametki 10 1971 315–326.

One thought on “VĨNH BIỆT PGS-TS- NHÀ SƯ PHẠM VĂN NHƯ CƯƠNG, “TOÁN CŨNG NHƯ CƯƠNG”

  1. Mai Tý viết:

    Văn như Thầy Cương – Võ nguyên Tướng Giáp.
    Mai Văn Tý

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*
*